z Jadwigą Rzotki z raciborskiego Browaru Zamkowego rozmawia
Beata Rudzka-Harazim.

Proszę przybliżyć historię piwa.
No cóż, piwowarstwo na ziemi raciborskiej istnieje od XIII wieku. Już wtedy mieszczanie mieli przywilej warzenia i wyszynku piwa. W październiku 1293 r. książę Raciborski zezwolił na założenie na Przedmieściu Odrzańskim – obecnie teren ronda obok mostu zamkowego – karczmy z wolnym wyszynkiem. Dochód miał służyć potrzebom miasta. Wyjątkowo ważnym wydarzeniem było nadanie przez księcia prawa mili zapowiedniej. Odtąd w okręgu miejskim, praktycznie każdy dom mieszczański był miejscem produkcji złocistego trunku. 

Czy wiesz, że w 1318 roku wszystkie domy mieszczaństwa raciborskiego posiadały prawo warzenia piwa? Przywilej piwowarstwa był najważniejszym źródłem dochodów. Wówczas nie warzono piwa cały rok, jedynie od jesieni do wiosny, a najlepsze piwo produkowano w marcu.

A historia browaru?
Browar Zamkowy w Raciborzu posiada, spośród wciąż działających w Polsce browarów, jedną z najstarszych tradycji warzenia piwa. Pierwsze oficjalne wzmianki o browarze pochodzą z 1567 roku, choć panuje przekonanie, że działanie browaru przy Zamku Piastowskim rozpoczęło się co najmniej 30 lat wcześniej. W tym roku Browar Zamkowy obchodzi swoje 455-lecie istnienia.

O znacznej produkcji browaru książęcego na przełomie XVI i XVII w. świadczyć może fakt istnienia własnej plantacji chmielu, dwóch sklepionych składów piwa w podziemiach zamkowych oraz utrzymywanie książęcego poborcy piwnego. 

Zacieranie, warzenie, fermentacja, leżakowanie, filtracja piwa, rozlew – to oczywiście etapy produkcji złotego trunku.

W 1898 browar zaczął warzyć piwo w stylu pilzeńskim, dzięki któremu zyskał uznanie w wielu miastach polskich i zagranicznych. Popularny pils jest warzony do dziś wg tej samej receptury i posiada certyfikat „Doceń polskie TOP PRODUKT”

Podstawowymi surowcami do produkcji piwa są: woda, jęczmień (słód jęczmienny), chmiel i drożdże.

Ale… (i nie chodzi tu o typ piwa)
Po okresie świetności nastąpił kryzys, w 1858 na terenie browaru wybuchł ogromny pożar, a w 1997 roku w wyniku „powodzi tysiąclecia” piwnice, w których piwo leżakowało zostały całkowicie zalane. W roku 2005 nastąpiło ponowne uruchomienie browaru, przeszedł modernizację oraz uruchomiono nową warzelnię i rozlewnię.

Wizerunek piwa ewoluuje. Na rynku dostępne są wyrafinowane piwa, które funkcjonują nie tylko jako napój do ugaszenia pragnienia. Piwo coraz częściej pijane jest dla kulinarnych doznań, zarówno w połączeniu z posiłkami, jak i samo. Browar Zamkowy, chcąc pokazać, że piwo to coś więcej niż tylko trunek, udostępnił swoją salę degustacyjną, dzięki czemu powstała Maszynownia – Pub przy browarze, w której, w przepięknym pomieszczeniu można degustować wszystkich raciborskich piw, razem z perełką – piwem prosto z browaru – niepasteryzowanym i niefiltrowanym.

A obecnie?
Obecnie w Browarze Zamkowym nadal hołduje się raciborskiej tradycji warzenia. Piwo, niezmiennie, powstaje tylko z pełnowartościowych i naturalnych składników, a cały proces fermentacji odbywa się jak przed wiekami w otwartych kadziach. W skarpie zamkowego wzgórza piwo leżakuje przez okres minimum 4 tygodni do nawet kilku miesięcy w zależności od stylu. W tym czasie nabiera swoich wyjątkowych walorów smakowych i zapachowych, a także w sposób naturalny nasyca się dwutlenkiem węgla.

W tym roku Browar Zamkowy obchodzi swoje 455-lecie istnienia. Mimo burzliwej historii udało się zachować nie tylko ten wyjątkowy obiekt,
lecz także tradycję produkcji tego złotego trunku.

Dzisiejszy Browar Zamkowy to nie tylko miejsce warzenia piwa, ale również ważny element na turystycznej mapie województwa śląskiego. W pubie „Maszynownia” położonym pomiędzy dziedzińcem zamku, a terenem browaru można spróbować wszystkich jego specjałów w akompaniamencie zapachu słodu wydobywającego się z sąsiadującej warzelni.

Browar działa aktywnie również na rzecz promocji miasta i regionu poprzez uczestnictwo w wielu kulturowych wydarzeniach jak np. Festiwal Górnej Odry, Industriada, Festiwal Śląskie Smaki i wiele innych. Ludzie wracają do miejsc i rzeczy, które dobrze kojarzą. Browar Zamkowy chce być takim miłym wspomnieniem, pamiątką w myślach, nad którą na co dzień pracuje wielu ludzi pełnych pasji.

Piwo raciborskie: Miodowe, Twierdzowe, Rżnięte, Klasycznie warzone, Pils czy Porter? Każde posiada godło
„Doceń polskie TOP PRODUKT” lecz wybór należy do Ciebie!

Dziękuję za rozmowę.